Πρόγραμμα σίτισης και εκπαίδευσης γονέων από το Ελληνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών

Το 7% του πληθυσμού νοσεί από διατροφικές διαταραχές στην Ελλάδα και τα κρούσματα αυξάνονται κατακόρυφα. Είναι ευρέως γνωστό ότι οι διατροφικές διαταραχές συνδέονται με σοβαρά προβλήματα υγείας και αυξημένα ποσοστά θνησιμότητας. Το ποσοστό θνησιμότητας είναι το μεγαλύτερο από όλες τις ψυχικές ασθένειες  και τα άτομα με διατροφική διαταραχή κινδυνεύουν κατά 12 φορές περισσότερο από τα άτομα που δεν πάσχουν από αυτές.

Οι διατροφικές διαταραχές χωρίζονται σε τέσσερις κατηγορίες, οι οποίες είναι η ψυχογενής ανορεξία, η ψυχογενής βουλιμία, η αδηφαγική διαταραχή και οι διαταραχές που συνδέονται με τη σίτιση παιδιών όπως, οξεία επιλεκτικότητα και αποφευκτικότητα  τροφής.

Τα βασικά χαρακτηριστικά της διατροφικής διαταραχής συνδέονται κυρίως με έντονες εμμονικές σκέψεις που συνοδεύονται με συμπεριφορές και συνήθειες, οι οποίες έχουν ως κύριο άξονα την τροφή, το βάρος και την αρνητική εικόνα σώματος. Οι περισσότερες από αυτές παραμένουν κρυφές, αφού η ΔΔ στηρίζεται κυρίως στην μυστικότητα και στον έλεγχο.

Για τις διατροφικές διαταραχές μιλά στο ygeia360.gr η Μαρία Τσιάκα, διευθύντρια του Ελληνικού Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών και υποψήφια Διδάκτωρ του Kings College, οικογενειακή θεραπεύτρια εξειδικευμένη στις διατροφικές διαταραχές.

Υπάρχει κάποια περιοδικότητα στην εμφάνιση του φαινομένου, κάποια χρονική περίοδος που αυξάνονται τα «κρούσματα» και αν ναι, υπάρχει κάποια εξήγηση για αυτό;

Το φαινόμενο της ασθένειας δεν εμφανίζει περιοδικότητα, αντίθετα ο χρόνος αναζήτησης βοήθειας εμφανίζει μια περιοδικότητα. Καθώς όλες οι γιορτές, όπως τα Χριστούγεννα και  το Πάσχα, λειτουργούν επιταχυντικά στην νόσο, είτε με περιορισμό, είτε με βουλιμικά επεισόδια εξαιτίας της πολλαπλής έκθεσης σε τροφές τις οποίες αποφεύγουν συστηματικά το προηγούμενο διάστημα. Επίσης το καλοκαίρι συνδέεται άμεσα με την εικόνα σώματος, καθώς η έκθεση στην παράλια και τα λιγότερα ρούχα σε συνδυασμό με την σύγκριση του σώματος με αυτό των άλλων γυναικών επιδεινώνουν την συμπτωματολογία των διατροφικών διαταραχών.

Υπάρχουν κάποια σημάδια τα οποία μπορεί να διακρίνει το φιλικό και οικογενειακό περιβάλλον κάποιου που ενδεχομένως αντιμετωπίζει ένα τέτοιο πρόβλημα;

Σαφώς και υπάρχουν μια σειρά συμπτωμάτων που διέπονται από συμπεριφορές, οι οποίες είναι κοινές και στην ανορεξία και στη βουλιμία:

Έντονη επιθυμία για μείωση βάρους, ξεκινώντας μια δίαιτα χωρίς να συντρέχει σοβαρός λόγος πχ χωρίς παχυσαρκία. Τις περισσότερες φορές το παρουσιάζουν ως ανάγκη βελτίωσης της εικόνας τους που μπορεί να χαρακτηριστεί και ως εμμονή.

Περιορισμός τροφών, αρχικά εξοστρακίζονται όλα τα γλυκά και αντικαθίστανται με φρούτα.

Αποφυγή γευμάτων, κυρίως του βραδινού και υπολογισμός θερμίδων.

Αρνείται να δοκιμάσει οτιδήποτε θεωρεί ότι παχαίνει ή δεν είναι υγιεινό.

Επαναλαμβάνει τις ίδιες τροφές, καταλήγοντας τελικά σε μονοφαγίες.

Νιώθει ενοχή για την ποιότητα και την ποσότητα της τροφής.

Ζυγίζεται πολύ συχνά σε εβδομαδιαία βάση.

Αρχίζει να ρωτά τους γονείς ή τα αδέρφια της, για την εμφάνιση της, ζητώντας διαρκή διαβεβαίωση για το σώμα ή για συγκεκριμένα σημεία, όπως την κοιλιά, τους γλουτούς ή τα πόδια.

Εκνευρίζεται όταν δεν χάνει βάρος και επιμένει ότι πρέπει να μειωθεί η ποσότητα  των γευμάτων, γιατί τελικά η προσπάθεια δεν αποδίδει.

Ξεκινάει πρόγραμμα γυμναστικής για άμεσο αποτέλεσμα στη μείωση των κιλών.

Αποφεύγει να τρώει μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας ή όταν τρώει επιλεγεί κάτι διαιτητικό και θυμώνει με την οικογένεια που τρώει διαφορετικό φαγητό, καταλογίζοντάς τους ότι δεν την βοηθάνε.

Δυσκολεύεται να ακολουθήσει την οικογένεια σε εξόδους για φαγητό ή επιλέγει σταθερά το ίδιο γεύμα κάθε φορά πχ, κοτόπουλο με σαλάτα.

Αντιδρά στις ποσότητες που της σερβίρονται, χαρακτηρίζοντάς τις ως μεγάλες. Συνήθως κατηγορεί τους γονείς ότι δεν την βοηθούν αρκετά να χάσει γρήγορα βάρος.

Αρχίζει να ασκεί ελέγχο στην ποσότητα του λαδιού που μπαίνει στο φαγητό ή στη σαλάτα.

Επιλεγεί να μαγειρεύει το διαιτητικό φαγητό της, για να έχει άμεσο έλεγχο στη προετοιμασία και στα συστατικά του.

Μπορεί να μαγειρεύει καταπληκτικά φαγητά ή γλυκά, τα οποία όμως αποφύγει να φάει και απαιτεί από άλλους να τα καταναλώσουν. Από την άλλη μπορεί να ξεσπά σε υπερφαγικά επεισόδια εξαιτίας του περιορισμού και του υποσιτισμού.

Η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη. Πιστεύετε ότι στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει βήματα σχετικά με την ενημέρωση και πρόληψη των διατροφικών διαταραχών;

Δυστυχώς στον τομέα της πρόληψης είμαστε πίσω τουλάχιστον μια 20ετια, καθώς υπάρχει πρόβλημα στην διάγνωση αλλά και στην εξειδίκευση των ειδικών στο χώρο της ψυχικής υγείας. Οπότε λόγω της έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού, καταλαβαίνετε ότι είναι αδύνατον να υπάρξει ολοκληρωμένη προσπάθεια στην πρόληψη. Από την άλλη πλευρά η έλλειψη κονδυλίων λόγω κρίσης ανακόπτει οποιαδήποτε προσπάθεια προς την σωστή κατεύθυνση. Όμως αν κάτι δεν γίνει έγκαιρα τουλάχιστον σε επίπεδο ενημέρωσης οικογενείας, φοβάμαι ότι θα αντιμετωπίσουμε άμεσα σοβαρό πρόβλημα ανάλογο με αυτό της παιδικής παχυσαρκίας. Αυτό το λέω γιατί περίπου το 50%των παιδιών με παχυσαρκία θα νοσήσει από διατροφική διαταραχή μέσα στην εφηβεία.

Η κοινωνικοοικονομική κρίση που μαστίζει τη χώρα μας τα τελευταία χρόνια έχει συμβάλλει στην αύξηση του φαινομένου;

Σαφώς και έχει συμβάλλει σημαντικά στην έξαρση της νόσου. Νομίζετε ότι είναι τυχαίο γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια η παχυσαρκία εξελίσσεται σε πανδημία στη χώρα μας και ταυτόχρονα παρουσιάζεται συνεχής αύξηση των ατόμων που νοσούν από ανορεξία, ενισχύοντας τελικά αυτό το δίπολο; Από τη μια η επισιτιστική ανασφάλεια ενισχύει την παχυσαρκία και την βουλιμιά στα νεαρά κορίτσια, ενώ η επισιτιστική ασφάλεια λειτουργεί ενισχυτικά στην αναζήτηση του τέλειου σώματος, οδηγώντας τα νεαρά άτομα αναπόφευκτα σε ορθοδοξία, ανορεξία και φυτοφαγία. Δυστυχώς η τροφή πολύ συχνά καταλήγει να γίνει το μέσο για άμεση ανακούφιση και διαχείριση του άγχους, του θυμού και πολλών άλλων συναισθημάτων, ταυτόχρονα τα κοινωνικά δίκτυα λειτουργούν ως παράγοντας προδιάθεσης η επιτάχυνσης σε κάποιες κατηγορίες των ΔΔ.

Είναι ενθαρρυντικά τα στοιχεία/αποτελέσματα του προγράμματος σίτισης που εφαρμόζεται στο Ελληνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών;

Εξαιρετικά αποτελέσματα έχουμε δει και από το πρόγραμμα σίτισης που εφαρμόζει η θεραπευτική ομάδα του κέντρου μας, αφού τα συμπτώματα μειώνονται πάνω από 70% μέσα σε διάστημα 12-24 εβδομάδες παραμονής στο εντατικό πρόγραμμα. Το κέντρο μας είναι το μοναδικό στην χώρα μας που προσφέρει προγράμματα σίτισης, καθώς και εκπαίδευση σίτισης σε γονείς κατά την διάρκεια του γεύματος.

Οι τεχνικές μας αφορούν την κινητοποίηση του ασθενή για την κατανάλωση τροφών που βιώνονται ως φοβικές αλλάζοντας ταυτόχρονα και τις τελετουργίες που έχει υιοθετήσει γύρω από τα γεύματα (exposure therapy). Μην ξεχνάτε ότι πρόκειται για άτομα που έχουν τεράστια δυσκολία στα γεύματα και ταυτόχρονα έχουν αποκλείσει πολλές τροφές οπότε είναι αναγκαία η επανεκπαίδευση του εγκεφάλου τους για την διαχείριση της τροφής. Οι νέες θεραπευτικές τεχνικές στηρίζονται κυρίως στην παρουσία του ειδικού κατά την διάρκεια του γεύματος καθώς είναι η ιδανική συνθήκη για τον ειδικό να αντιληφθεί το μέγεθος των συμπτωμάτων (συμπεριφορές, σκέψεις και συναισθήματα) και να δουλέψει επιτυχώς την αλλαγή μαζί με τον ασθενή. Η επανεκπαίδευση στην σίτιση μπορεί να γίνει και εκτός του κέντρου μας , π.χ. κατά την έξοδο μαζί με τον θεραπευτή σε ένα εστιατόριο, με στόχο την διαχείριση της τροφής σε συνθήκες μεγάλης έκθεσης (ύπαρξης πολλών ατόμων στο χώρο και διαφορετικών τροφών).

Πηγή:  ygeia360.gr

Comments

  1. Pingback: Διατροφικές διαταραχές: Μάθε όσα χρειάζεται να ξέρεις, αλλά φοβάσαι να ρωτήσεις!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

four × four =